Werkbanken voor de werkplaats

In Nederland geldt voor een stelling in de garage, berging of voorraadkast van een woning geen arbeidswetgeving: de Arbowet en het Arbobesluit richten zich tot werkgevers en werknemers op een arbeidsplaats, niet tot particulier gebruik thuis. Wat wél geldt, is de algemene productveiligheid. Verordening (EU) 2023/988 verplicht marktdeelnemers uitsluitend veilige producten op de markt aan te bieden (artikel 5) en verplicht de fabrikant het product te leveren met duidelijke instructies en veiligheidsinformatie (artikel 9, zevende lid); het Warenwetbesluit uitvoering verordening algemene productveiligheid bepaalt dat die informatie in Nederland in ieder geval in de Nederlandse taal is gesteld. Bij een consumentenkoop moet de stelling volgens de artikelen 17 en 18 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek aan de overeenkomst beantwoorden; artikel 18, tweede lid, onder d, rekent daarbij uitdrukkelijk mee wat wij publiekelijk over het product hebben gezegd, dus ook de opgegeven draagkracht per legbord., dus ook aan de opgegeven draagkracht per legbord.

Ons advies: bouw de stelling op volgens de handleiding, zet haar tegen omvallen vast aan de muur, houd de aangegeven maximale belasting per legbord aan en plaats zware spullen onderin.

In België valt een stelling in de garage, de kelder of de berging van een particuliere woning niet onder de welzijnswetgeving: de wet van 4 augustus 1996 is enkel van toepassing op werkgevers en werknemers (art. 2, § 1). Wat wél geldt, is de algemene productveiligheid. De Verordening (EU) 2023/988, van toepassing sinds 13 december 2024, laat alleen veilige producten op de markt toe (artikel 5) en eist dat het product vergezeld gaat van duidelijke instructies en veiligheidsinformatie (artikel 9). Het Wetboek van economisch recht herneemt die verplichting (art. IX.2) en eist dat de gebruiksaanwijzingen en de garantiebewijzen gesteld zijn in een voor de gemiddelde consument begrijpelijke taal, gelet op het taalgebied waar het product wordt verkocht (art. IX.9). De wettelijke garantie dekt elk conformiteitsgebrek dat bestaat bij de levering en dat zich binnen een termijn van twee jaar te rekenen vanaf die levering manifesteert (art. 1649quater, § 1).

Ons advies: volg de montagehandleiding, zet de stelling tegen omvallen vast aan de muur, respecteer de maximale belasting per legbord en plaats zware voorwerpen onderaan.

In Nederland is een stelling in een werkplaats, winkel of magazijn met werknemers een arbeidsmiddel: de Arbowet werkt de kaderrichtlijn 89/391/EEG uit, hoofdstuk 7 van het Arbobesluit Richtlijn 2009/104/EG over arbeidsmiddelen. De werkgever zorgt volgens artikel 3 Arbowet voor de veiligheid en gezondheid van zijn werknemers en neemt de risico’s van de stelling (omvallen, instorten, vallende lading) op in de risico-inventarisatie en -evaluatie van artikel 5. Het Arbobesluit eist in artikel 7.4 dat een arbeidsmiddel zodanig wordt geplaatst, bevestigd of ingericht en gebruikt dat verschuiven, omvallen of kantelen zoveel mogelijk wordt voorkomen — verankering dus waar dat nodig is. Is zij onderhevig aan invloeden die tot gevaarlijke verslechtering kunnen leiden, dan schrijft artikel 7.4a keuring door een deskundige voor, zo dikwijls als voor de goede staat noodzakelijk is; het artikel noemt geen vaste termijn. Dat de maximale belasting per legbord zichtbaar is aangegeven en wordt nageleefd, staat niet in het Arbobesluit maar volgt uit de montagevoorschriften van de leverancier; wij raden het nadrukkelijk aan. De verbindingswegen op de arbeidsplaats moeten volgens artikel 3.14 op eenvoudige wijze, veilig en overeenkomstig hun bestemming bruikbaar blijven; houd de gangpaden tussen de stellingen daarom vrij van opslag. De Europese norm EN 15635 beschrijft gebruik en onderhoud van magazijnstellingen; het is een technische referentie, geen wettelijke verplichting.

In België is een stelling in een werkplaats, winkel of magazijn met werknemers een arbeidsmiddel. De Codex over het welzijn op het werk, Boek IV, Titel 2, de omzetting in Belgisch recht van Richtlijn 2009/104/EG, eist dat het arbeidsmiddel geschikt is voor het uit te voeren werk (art. IV.2-1), dat de werknemers over gebruiksaanwijzingen beschikken (art. IV.2-5), dat een adequaat onderhoud het in orde houdt (art. IV.2-13) en dat het na de installatie en vóór de eerste ingebruikneming wordt gecontroleerd (art. IV.2-14). De wet van 4 augustus 1996 legt daarbij de algemene preventiebeginselen op (art. 5, § 1). De maximale belasting die de fabrikant opgeeft, blijft zichtbaar en wordt nageleefd. Artikel IV.2-14 legt daarnaast periodieke controles op, en bijzondere controles telkens na een ongeval of een ombouw, waarvan de resultaten schriftelijk worden vastgelegd en ter beschikking gehouden van de met het toezicht belaste ambtenaar.

Boek III, Titel 1 voegt eraan toe dat het opslaan de stabiliteit moet verzekeren (art. III.1-29), dat vloeren vast, stabiel en slipvrij zijn (art. III.1-8) en dat de wegen worden bemeten volgens het aantal gebruikers (art. III.1-22). De norm EN 15635 is de technische referentie, geen wettelijke verplichting.